Schuldoverneming door BV of eenmanszaak: Hoe werkt het?

Vorig jaar heeft de kennisgroep invordering en civiel recht een standpunt gepubliceerd over de gevolgen voor bestaande belastingschulden bij inbreng van een IB-onderneming in een BV (KG:207:2022:3). Op 8 januari 2024 heeft de kennisgroep bepaalt dat dit standpunt ook geldt bij ruisende terugkeer naar een eenmanszaak (KG:207:2024:1).

 Aanleiding voor het standpunt

Door de coronaregeling zijn er meer ondernemers met langdurige belastingschulden. Ondernemers hebben 5 jaar de tijd om de coronabelastingschulden af te betalen. Als de ondernemer zijn onderneming inbrengt in een BV betekent dat niet dat de ontvanger niet meer bij de ondernemer zelf zou mogen invorderen.

De kennisgroep heeft de juridische kant van de overname van een belastingschuld in een kennisgroepstandpunt uitgewerkt. Dit standpunt geldt bij inbreng in een BV en ook bij terugkeer naar een eenmanszaak.

 Standpunt Belastingdienst

-Toestemming nodig (art. 6:155 BW)

 Als de onderneming wordt ingebracht betekent dat niet dat de belastingschuld bij de BV kan worden ingevorderd. De ontvanger moet hiervoor toestemming geven (art. 6:155 BW). Als de ontvanger toestemming geeft betekent dat de ondernemer in privé niet meer hoofdelijk aansprakelijk is voor de schuld.

Toestemming kan ook volgen uit het gedrag van de ontvanger, bijvoorbeeld als hij voor de schuld invorderingsmaatregelen treft bij de BV. Onder omstandigheden kan ook een uitlating van de inspecteur die bij de inbreng betrokken is, de ontvanger binden.

 -Wat gaat over?

 Geeft de ontvanger toestemming voor overname van de belastingschuld dan gaat naast de belastingschuld ook verleend uitstel van betaling over. Ook behoudt de ontvanger zijn voorrecht als het om overdracht van een onderneming gaat (art. 6:157 BW). 

Reeds genomen invorderingsmaatregelen, zoals het betekenen van een dwangbevel, gaan ook mee over.

Niet geformaliseerde belastingschulden (een nog niet afgehandelde suppletie of aangifte) kunnen met toestemming worden overgenomen door de BV. De belastingaanslag of beschikking komt niet op naam van de BV,maar de BV is de enige die daarvoor kan worden aangesproken.

-Wie is de belastingschuldige na overname?

Over wie de belastingschuldige is na de overname van de onderneming en de belastingschulden is de wet minder duidelijk. Volgens de wettelijke regeling is degene op wiens naam de belastingaanslag is gesteld de belastingschuldige (art. 2, lid 1, aanhef en onder k, IW 1990). Formeel staat de belastingschuld niet op naam van de BV. De kennisgroep gaat ervan uit dat dit niet tot problemen zou moeten leiden. Ook bij een fusie komt het voor dat de belastingschuld op naam van een ander staat.

- Aansprakelijkstelling bestuurder (art. 36 Wet IW 1990)

 Volgens de kennisgroep is het theoretisch mogelijk dat de bestuurder later aansprakelijk wordt gesteld voor overgenomen belastingschulden die onbetaald zijn gebleven. Problematisch is volgens de kennisgroep wel dat niet tijdig betalingsonmacht kan worden gemeld. Volgens de kennisgroep is het logisch om aan te sluiten bij de situatie waarbij de bestuurder aansprakelijk kan worden gesteld voor eerder vastgestelde belastingschulden.

 De kennisgroep concludeert dat de ontvanger per geval moet onderzoeken of hij kan instemmen met schuldoverneming. Juridisch lijkt het allemaal wel mogelijk maar in de praktijk kan dit wel tot problemen leiden.

Praktijk

 Duidelijkheid over schulden en invorderingsmaatregelen

Bij schuldoverneming is niet alleen van belang duidelijkheid te hebben welke schulden overgaan maar ook wat de stand van de invordering is. Is er een betalingsregeling of is de dwanginvordering al gestart?

Om discussie op een later moment te voorkomen kun je een recent schuldenoverzicht als bijlage bij de afspraken voegen. Ook een eventuele uitstelbeschikking kan als bijlage bij de afspraken worden gevoegd.

Zekerheid bieden?

Als de ondernemer in privé over vermogen beschikt en de BV heeft – kort gezegd- nog niks dan zal de ontvanger om zekerheid kunnen vragen.

Het hangt uiteraard van de situatie af en de reden waarom de onderneming in een BV wordt gebracht of dit een probleem is, maar vanuit de ondernemer/privé persoon heeft het de voorkeur om geen zekerheid te verstrekken. Dat kan gevolgen hebben voor beslissingen in privé. Volgens het kennisgroepstandpunt kan de bestuurder worden aangesproken als de schuld onbetaald blijft. Het is dus niet zo dat de ontvanger met lege handen staat als hij geen zekerheid krijgt.

 Vastlegging van de schuldoverneming

 Omdat er binnen de Belastingdienst niet een vaste behandelaar is van een dossier/post is het ontzettend belangrijk dat de gemaakte afspraken schriftelijk worden vastgelegd. Neem daarbij ook alle losse eindjes mee en bewaar een exemplaar.

Tenaamstelling belastingaanslag

Vastlegging is ook belangrijk omdat de tenaamstelling van de belastingaanslag niet wijzigt. Als de gemaakte afspraken niet in alle relevante (digitale) dossiers worden opgeslagen, bestaat het risico dat (ook) wordt ingevorderd bij de ondernemer in privé.